Categori: Newyddion

Bydd etholiad i’r Senedd ar 7 Mai 2026.

Os ydych chi’n pleidleisio yng Nghaerdydd, mae’r wefan newydd hon dinas.cymru yn adnodd i chi.

Bydd aelodau’r Senedd sy’n ein cynrychioli ni yn chwarae rhan bwysig yn natblygiad ysgolion Cymraeg yng Nghaerdydd.

Mae hynny yn cynnwys yr angen i adeiladu Ysgol De Caerdydd yn Grangetown/Tre-biwt yn ogystal ag anghenion eraill.

Er bod gan Gyngor Caerdydd ei rôl hanfodol i’w chwarae, mae hwn yn gyfle mawr i dynnu sylw ymgeiswyr y Senedd i’r angen i dyfu addysg Gymraeg yn y ddinas.

Dau bwynt ymarferol:

• E-bostiwch ymgeiswyr i ofyn iddyn nhw addo cefnogi twf addysg cyfrwng Cymraeg yng Nghaerdydd. Gallwch chi ddilyn y camau ar y wefan, bydd yn cymryd 3 munud.
• Rhannwch y wefan gyda ffrindiau!

Diolch yn fawr iawn i chi ac i’r holl grwpiau a mudiadau sy’n cyd-drefnu ac yn cefnogi’r neges at ymgeiswyr.

Mae ymarferion ymgysylltu Cyngor Caerdydd wedi dod i ben.

I’r rhai sydd wedi cymryd rhan mewn ymgyrch Ysgol De Caerdydd, diolch o galon am eich holl waith caled.

Bydd mwy o gyfleoedd i gymryd rhan yn yr ymgyrch yn 2026. Tanysgrifiwch i gylchlythyron e-byst er mwyn bod ymhlith y cyntaf i glywed am newyddion yr ymgyrch.

Dyma oedd ein neges fer at y cyngor:

Annwyl Gyngor Caerdydd

Rydw i’n cefnogi Ysgol bob oed (3-19) cyfrwng Cymraeg wedi ei lleoli yn Nhre-biwt neu Grangetown ac i wasanaethu teuluoedd a chymunedau de Caerdydd – sef ysgol uwchradd a chynradd cyfrwng Cymraeg mewn adeilad newydd, cynaliadwy gydag adnoddau i’r gymuned (Opsiwn 5 yn y ddogfen “Ymgysylltu â rhanddeiliaid ar dŵf cynaliadwy darpariaeth uwchradd cyfrwng Cymraeg”).

* Mae’r iaith Gymraeg yn perthyn i bawb o bob cefndir.

* Er bod poblogaeth de’r ddinas yn tyfu, does dim ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg i wasanaethu de’r ddinas. Rhaid i blant gael ysgol leol – nid teithio allan o’u cymunedau.

* Mae lledaeniad daearyddol addysg uwchradd Gymraeg y ddinas yn camwahaniaethu yn erbyn cymunedau mwyaf aml-ddiwylliannol y ddinas a Chymru.

* Mae hyn yn anghyfiawnder sy’n cael ei ddioddef gan blant o ardaloedd mwyaf difreintiedig yn economaidd y brifddinas a Chymru.

* Mae’r Cwricwlwm i Gymru yn pwysleisio’n glir y dylai plant dderbyn eu haddysg yn eu cymuned er mwyn dathlu eu hunaniaeth wrth ddysgu am y byd.

* Nid yw cludo plant de’r ddinas o’u cymunedau yn deg a chynhwysol ac nid oes modd iddynt deithio’n gyfleus i ysgol gymunedol sy’n eu cynrychioli. Rhaid cael ysgolion uwchradd cyfrwng Cymraeg yn Ne, Gogledd, Dwyrain a Gorllewin y ddinas!

* Bydd yr ysgol bob oed yn ychwanegu at ddarpariaeth gynradd yn ne Caerdydd, a gellid cynyddu nifer y ffrydiau cynradd dros amser. Mae Deddf y Gymraeg ac Addysg 2025 yn golygu bod gan y Cyngor ddyletswydd i dyfu addysg cyfrwng Cymraeg yn weithredol.

Darllenwch safbwynt ymgyrch Ysgol De Caerdydd sydd yn rhoi mwy o fanylion am y pwyntiau uchod: https://decaerdydd.cymru/ymgysylltu

Fel mater o gyfiawnder cymdeithasol, rhaid adeiladu 4edd ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg y ddinas yn syth – ysgol bob oed (3-19) wedi ei lleoli yn ac i wasanaethu plant Tre-biwt, Grangetown a chymunedau de’r ddinas.

[Diwedd]

Darllenwch ymatebion llawn yr ymgyrch i Gyngor Caerdydd.

Diolch i chi a phawb sydd wedi e-bostio Cyngor Caerdydd i gefnogi Ysgol De Caerdydd – ysgol cyfrwng Cymraeg newydd i dde Caerdydd wedi’i lleoli yn Grangetown/Tre-biwt!

Os nad ydych chi wedi e-bostio’r cyngor eto… Cofiwch fod y cyngor yn eich gwahodd i leisio barn am addysg Gymraeg nawr, a’r diwrnod olaf i wneud hyn fydd 26 Mawrth. Anfonwch yr e-bost heddiw.

Mae’r cyngor yn anfon e-bost o gadarnhad at unrhyw berson sydd wedi e-bostio:

Annwyl Ymgynghorai,

Diolch am eich ymateb e-bost i’r ymarfer ymgysylltu ar dwf cynaliadwy darpariaeth ysgolion uwchradd cyfrwng Cymraeg.

[…]

Byddem yn ddiolchgar pe gallech chi hefyd gwblhau’r arolwg ymgysylltu […]

Mae’r cyngor eisoes wedi datgan bod e-bost yn ffordd ddilys a derbyniol o ymateb i’r ymgysylltu. Dyw hi ddim yn hollol glir pam rydyn ni’n cael cais i gwblhau arolwg.

Os oes gennych 5-10 munud, gallech chi fynd trwy’r arolwg.

Dyma rai pethau y gallech chi gadw mewn cof.

Pwyntiau cyffredinol

• Mae pob cwestiwn yn opsiynol. Os nad ydych chi’n siŵr beth sydd orau rydych chi’n gallu anwybyddu unrhyw gwestiwn.

• Mae hyn yn ymgysylltu anffurfiol i “dynnu mas yr isiws”. Dyw e ddim yn ymgynghoriad ffurfiol. Mae’ch ymateb yn rhan o sgwrs. Felly mae’n bwysig i gymryd rhan, a cheisio cyfleu’r canlyniad gorau. Ond dyw hi ddim yn werth poeni am y manylion bach.

Adran 2: Egwyddorion ac Adran 3: Blaenoriaethau

• Mae Adran 2: Egwyddorion ac Adran 3: Blaenoriaethau yn od achos maen nhw’n cynnwys rhestrau o bethau sydd i gyd yn bwysig. Mae rhai ohonyn nhw’n ddyletswyddau statudol ar Gyngor Caerdydd! Os oes unrhyw amheuaeth am unrhyw beth, symudwch ymlaen.

Adran 4: Opsiynau

• Adran 4: Opsiynau yw’r adran fwyaf arwyddocaol o’r arolwg. Dyma’r ymatebion mae’r ymgyrch yn argymhell:
  • Opsiwn 4:  Sefydlu pedwaredd ysgol uwchradd Gymraeg newydd yn ne Caerdydd – “Cymorth” (Cefnogi)
  • Opsiwn 5:  Sefydlu ysgol Gymraeg 3-16, neu 3-19 oed newydd yn ne Caerdydd – Cefnogi’r Gryf
  • Fel ymgyrch rydyn ni’n Gwrthwynebu’n Gryf yr holl opsiynau eraill (1, 2, 3, a 6). Maen nhw naill ai’n annigonol neu’n annerbyniol o niweidiol.

Opsiwn 5 yw’r gorau oherwydd byddai’n dod â’r 4edd ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg i dde’r ddinas, a hefyd yn mynd i’r afael â’r angen cynyddol am ragor o lefydd meithrin/cynradd. Mae Ysgol Hamadryad yn ysgol ardderchog a fydd yn bwydo’r ysgol uwchradd newydd hon. Ar hyn o bryd mae Hamadryad yn gwasanaethu ardal gyfan y Bae, Tre-biwt a Grangetown. Os yw’r cyngor o ddifrif am ei ddyletswydd a’i strategaeth o roi’r iaith Gymraeg i fwy o blant yna bydd angen mwy o ddarpariaeth gynradd Gymraeg yn y gymuned am y blynyddoedd i ddod. Gellid cynyddu hyn yn raddol dros amser. Byddai campws bob oed (lleoli’r meithrin/cynradd newydd ar yr un safle â’r ysgol uwchradd newydd) yn dod â llawer o fanteision.

Opsiwn 4 yw’r ail orau, dyna pam mae “Cymorth” (Cefnogi) yn gwneud sens. Ei wendid fel opsiwn yw nad yw’n sôn am dŵf meithrin/cynradd.

Adran 5: Dalgylchoedd

• Mae Adran 5: Dalgylchoedd yn anodd ei hateb. Bydd yr ysgol newydd yn gwella hygyrchedd addysg Gymraeg yn ne Caerdydd. Bydd hi’n creu dalgylch newydd beth bynnag. Mae’n well neidio dros y cwestiwn hwn oherwydd does dim cyd-destun. Gall ei ateb greu’r argraff mai’r datrysiad terfynol yw chwarae gyda’r dalgylchoedd. Ni fydd y rhain yn mynd i’r afael â’r angen yng Grangetown, Tre-biwt a’r ardaloedd cyfagos am ysgol newydd sbon.

Gobeithio bod popeth yma yn help i chi. Os hoffech chi gael manylion gallwch weld ymateb hir yr ymgyrch i’r ymarferion ymgysylltu.

Mae croeso i chi anfon e-bost at dîm yr ymgyrch os ydych chi eisiau helpu neu os ydych chi eisiau sgwrs.

E-bostiwch Gyngor Caerdydd heddiw

Mae modd i chi e-bostio Cyngor Caerdydd nawr i fynegi cefnogaeth dros ysgol Gymraeg bob oed (3-19) i dde Caerdydd – ysgol uwchradd a chynradd mewn adeilad newydd yn Grangetown/Tre-biwt.

Bydd ymgysylltiad Cyngor Caerdydd ar addysg uwchradd Gymraeg yn dod i ben ar ddydd Iau 26 Mawrth 2026 felly dyma eich cyfle i weithredu.

Mae’r ymgyrch dros ysgol cyfrwng Cymraeg bob oed (3-19 oed) i Dre-biwt, Grangetown a’r ardaloedd cyfagos wedi llunio ymateb templed hawdd i chi gopïo mewn un e-bost i’r cyngor.

• Dyma’r camau i chi ddilyn.

Ac o fewn 3 munud? Byddech chi wedi cyfrannu eich llais dros blant de’r ddinas.

Mae plant Tre-biwt, Grangetown a’r ardaloedd cyfagos yn dibynnu arnom nawr i alw am ysgol bob oed (3-19 oed) cyfrwng Cymraeg iddynt!

Byddai’r ysgol yn cynnwys y 4edd ysgol uwchradd Gymraeg yn y ddinas. Yn ogystal bydd yn tyfu darpariaeth meithrin/cynradd Cymraeg ar y safle am y blynyddoedd i ddod. Campws fydd yn adnodd o ddefnydd i’r gymuned gyfan a man byrlymus, dinesig lle bydd y Gymraeg yn ganolog ac yn rhan o stori aml-ddiwylliannol, amlieithog.

Mewn dinas o faint Caerdydd, mae angen ysgolion uwchradd Cymraeg ar y Gogledd, y De, y Dwyrain a’r Gorllewin.

Plis peidiwch ag anghofio ymateb achos bydd pob e-bost i Gyngor Caerdydd yn cyfrif.

Rhannwch y cyfle i e-bostio’r cyngor

Gorau oll os allech chi annog ffrind neu gymydog i ymateb hefyd. Diolch!

Y cyfeiriad i’w argymhell yw www.decaerdydd.cymru ar gyfer y camau i’w dilyn. Diolch!

Dyma rai eitemau ar y sosials i chi hoffi a rhannu ymlaen.

Facebook (Cymraeg)

3 munud o dy amser i alw am yr ysgol

Facebook (Saesneg)

3 minutes of your time to call for the school

Instagram (Cymraeg)

3 munud o dy amser i alw am yr ysgol!

Instagram (Saesneg)

3 minutes of your time to call for the school

Bluesky (Cymraeg)

3 munud o dy amser i alw am ysgol.Cer i decaerdydd.cymru

— Ysgol_De_Caerdydd (@ysgoldecaerdydd.bsky.social) 2026-03-04T16:12:17.294Z

Bluesky (Saesneg)

3 minutes of your time to call for the schoolGo to southcardiff.wales

— Ysgol_De_Caerdydd (@ysgoldecaerdydd.bsky.social) 2026-03-04T16:32:32.045Z